Raport na dziś
O czym rozmawiamy w tym wydaniu
Co najmniej tysiąc osób – w większości cywilów należących do mniejszości alawickiej, która wspierała dawną władzę Baszara al-Asada – zginęło w ostatnim tygodniu w Syrii. Starcia między wojskiem a zwolennikami byłego dyktatora zaczęły się 5 marca, kiedy ci drudzy zaatakowali posterunki w północno-zachodniej części kraju. Po tym, gdy siły bezpieczeństwa opanowały lokalne powstanie, ofiarami odwetowych mordów stali się właśnie cywile.
Wydarzenia w prowincjach Latakia i Tartus to najpoważniejszy kryzys, z jakim mierzą się nowe władze Syrii. To także efekt zabójstw i pozasądowych egzekucji wykonywanych od grudnia na funkcjonariuszach dawnego reżimu; efekt nawarstwionych emocji i żądzy zemsty – a także lęku o własne bezpieczeństwo, który odczuwają niektóre mniejszości.
Jak silni są w Syrii zwolennicy Asada i czy mogą zagrozić nowej władzy? Jakie jest ryzyko wybuchu nowej wojny domowej? Co zmieni ogłoszone właśnie porozumienie z Kurdami, którzy zgodzili się dołączyć do syryjskiego wojska? Jak w tym wszystkim odnajdzie się Turcja? Oraz: co zostało z obietnic stworzenia „Syrii dla wszystkich”, które 100 dni temu składał Ahmad asz-Szara, obecny prezydent?
Występują
Jan Natkański
wybitny polski arabista, były ambasador Polski w Kuwejcie i Egipcie, był świadkiem wielu wydarzeń, które kształtowały świat arabski, jak zabójstwo prezydenta Egiptu Anwara El-Sadata.
Marcin Żyła
jest dziennikarzem i wydawcą „Raportu o stanie świata” od 2024 r. Swoje pierwsze zagraniczne korespondencje pisał kilkanaście lat temu – dla „Tygodnika Powszechnego” – z państw byłej Jugosławii, gdzie śledził powojenne losy Bośni i Hercegowiny, Serbii i Kosowa.
Od ponad dekady zajmuje się tematyką migrantów, uchodźców i granic (reportaże z Lampedusy, wysp Morza Egejskiego, Bliskiego Wschodu, Ugandy czy Burkina Faso). Brał udział w akcjach ratowniczych statku „Lekarzy Bez Granic” na Morzu Śródziemnym, był w ruinach zniszczonego Mosulu. Mówi, że pracując przy tym temacie można pokazywać wielką zmianę świata – mieszczą się w nim i dramatyczne sceny z morza czy państw Sahelu, i dramat ludzi – oraz zachodnia Realpolitik.
Z Wysp Brytyjskich i USA Marcin relacjonował też brexit i pierwszą kampanię wyborczą Donalda Trumpa. Publikuje rozmowy z ludźmi kultury, materiały o kulturze Karpat i relacji człowieka z innymi zwierzętami. Jego teksty można czytać m.in. w „Polityce” i magazynie „Spotkania z Zabytkami”.
Jest laureatem Polskiej Nagrody im. Sérgio Viera de Mello (2023) przyznawanej za działania na rzecz pokojowego współistnienia społeczeństw, religii i kultur. W latach 2016-23 był zastępcą redaktora naczelnego „Tygodnika Powszechnego”, wcześniej pracował w wydawnictwie Znak. Prowadzi zajęcia w Instytucie Spraw Publicznych UJ i warsztaty reportażu. Czas dzieli między Kraków, gdzie pewnej środy się urodził, a Orawę, gdzie żyje od wiosny do pierwszych śniegów.