Coroczne obrady NPC i CPPCC są znane jako „Lianghui” („Dwie Sesje”). PAP/EPA/JESSICA LEE, PAP/EPA
Raport na dziś
O czym rozmawiamy w tym wydaniu
W trzecim tygodniu wojny Izraela i Stanów Zjednoczonych z Iranem Donald Trump żąda pomocy w utrzymaniu żeglugi przez cieśninę Ormuz nie tylko od NATO, ale i od arcyrywala Ameryki, czyli Chin. Kraj ten kupował dotąd korzystnie ponad 80 proc. irańskiej ropy i choć posiada jej zapasy na kilka miesięcy, przedłużająca się wojna i kryzys energetyczny zagrażają chińskiemu eksportowi, od którego uzależniona jest cała gospodarka. Pekin odmówił udziału w amerykańskiej wojnie i zapowiedział wysłanie na Bliski Wschód nie fregat, lecz pomocy humanitarnej.
Trump przełożył planowaną na ostatni dzień marca podróż do Chin i spotkanie z Xi Jinpingiem, które miało załagodzić spór o cła, półprzewodniki oraz chińskie ograniczenia eksportu surowców. Tymczasem kilka dni temu, na zakończenie tzw. Dwóch Sesji, czyli najważniejszych corocznych zgromadzeń władzy w Chinach, zatwierdzono nowy plan pięcioletni, który ma wzmocnić armię, rodzime technologie sztucznej inteligencji, a także nacisk na Tajwan, którego dotąd amerykańscy prezydenci zobowiązywali się chronić.
Co wojna na Bliskim Wschodzie oznacza dla Chin? Czy osłabi, czy może wzmocni ich pozycję wobec USA? Jaką rolę chce odgrywać Pekin w czasie, gdy chwieje się dotychczasowy porządek międzynarodowy? Oraz co o celach drugiego najludniejszego państwa świata mówi nowy plan pięcioletni?
Występują
Michał Bogusz
Główny specjalista ds. polityki zagranicznej Chin w Programie chińskim OSW. Autor bloga Za Wielkim Murem.
Marcin Żyła
jest dziennikarzem i wydawcą „Raportu o stanie świata” od 2024 r. Swoje pierwsze zagraniczne korespondencje pisał kilkanaście lat temu – dla „Tygodnika Powszechnego” – z państw byłej Jugosławii, gdzie śledził powojenne losy Bośni i Hercegowiny, Serbii i Kosowa.
Od ponad dekady zajmuje się tematyką migrantów, uchodźców i granic (reportaże z Lampedusy, wysp Morza Egejskiego, Bliskiego Wschodu, Ugandy czy Burkina Faso). Brał udział w akcjach ratowniczych statku „Lekarzy Bez Granic” na Morzu Śródziemnym, był w ruinach zniszczonego Mosulu. Mówi, że pracując przy tym temacie można pokazywać wielką zmianę świata – mieszczą się w nim i dramatyczne sceny z morza czy państw Sahelu, i dramat ludzi – oraz zachodnia Realpolitik.
Z Wysp Brytyjskich i USA Marcin relacjonował też brexit i pierwszą kampanię wyborczą Donalda Trumpa. Publikuje rozmowy z ludźmi kultury, materiały o kulturze Karpat i relacji człowieka z innymi zwierzętami. Jego teksty można czytać m.in. w „Polityce” i magazynie „Spotkania z Zabytkami”.
Jest laureatem Polskiej Nagrody im. Sérgio Viera de Mello (2023) przyznawanej za działania na rzecz pokojowego współistnienia społeczeństw, religii i kultur. W latach 2016-23 był zastępcą redaktora naczelnego „Tygodnika Powszechnego”, wcześniej pracował w wydawnictwie Znak. Prowadzi zajęcia w Instytucie Spraw Publicznych UJ i warsztaty reportażu. Czas dzieli między Kraków, gdzie pewnej środy się urodził, a Orawę, gdzie żyje od wiosny do pierwszych śniegów.