27 października 2025

Raport o książkach – Dyptyk amerykański, cz. 2: „Ten Wielki Gatsby” F. Scott Fitzgerald

Posłuchaj audycji

O czym rozmawiamy w tym wydaniu

W tym odcinku „Raportu o książkach” zapraszam na drugą odsłonę dyptyku amerykańskiego – opowieść o Wielkim Gatsbym, a właściwie powinnam powiedzieć „Tym Wielkim Gatsbym”, bo taki właśnie tytuł nosi nowy przekład najsłynniejszego dzieła Francisa Scotta Fitzgeralda.

Wielki Gatsby to jedna z najbardziej obecnych w popkulturze postaci literackich. Ale czy ta ogromna popularność bohatera Fitzgeralda przyczyniła się do powszechnego rozumienia tej wielowymiarowej, zagadkowej powieści? Powieści, która – mimo że objętościowo skromna – swoim rozmachem literackim prowokuje ciągle nowe odczytania.

Żadna z postaci „Tego Wielkiego Gatsby’ego” nie daje się łatwo rozszyfrować. Zagadkowy narrator prowadzi czytelnika na granice świata rzeczywistości i nierzeczywistości.

To powieść o Ameryce lat 20. ubiegłego wieku, o wielkich marzeniach i wielkich aspiracjach. O świecie, w którym rządzą pieniądze, ale nie każdy pieniądz jest przepustką do amerykańskiego snu. Bo wbrew deklaracjom Ojców Założycieli w Ameryce wolność i równość darowane są tylko wybrańcom.

A może „Ten Wielki Gatsby” nie jest powieścią tylko o Ameryce? Być może najważniejsze proroctwo Fitzgeralda dotyczy piekła, które miało rozpętać się w Europie w trzeciej i czwartej dekadzie XX wieku?

Gatsby opowiada też ponadczasową historię o pragnieniu miłości i próbie odzyskania przeszłości, a także o wielkiej samotności.

Fitzgerald to postać złożona i bardzo niejednoznaczna. Pytanie: czy tropy biograficzne powinny komplikować odczytanie jego literackiego dzieła?

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Gość: Maciej Świerkocki
Książka: „Ten Wielki Gatsby” F. Scott Fitzgerald / przekład: Maciej Świerkocki / Wydawnictwo Officyna

Występują

Gościem audycji jest Maciej Świerkocki
Zamknij

Maciej Świerkocki

Tłumacz literatury anglojęzycznej, pisarz, scenarzysta i krytyk literacki. Przełożył kilkadziesiąt książek, w tym nowy przekład Ulissesa Jamesa Joyce’a oraz Tego Wielkiego Gatsby’ego Francisa Scotta Fitzgeralda. Były wykładowca Uniwersytetu Łódzkiego, od lat związany z polskim środowiskiem literackim i filmowym. Laureat licznych nagród translatorskich, w tym Medalu „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

fot. www.uni.lodz.pl

Audycję prowadzi Agata Kasprolewicz
Zamknij

Agata Kasprolewicz

Autorka i prowadząca „Raportu o książkach”. Pomysłodawczyni i twórczyni „Opowieści arabskich Jana Natkańskiego” i „Raportu z przyszłości”. Wcześniej wydawczyni i reporterka „Raportu o stanie świata”.

Pierwsze dziennikarskie kroki stawiała w Polskim Radiu, gdzie przez lata związana była z redakcją publicystyki międzynarodowej. Jej reportaż „Kenia – wojna o trawę” zdobył nagrodę Grand Press. Publikowała w „Kontynentach”, „Przekroju” i „Tygodniku Powszechnym”, gdzie do dziś można znaleźć jej teksty.

Prywatnie miłośniczka Nowego Jorku i niedźwiedzi grizzly.

kontakt: raportoksiazkach@gmail.com

Podziel się z innymi

Posłuchaj i zasubskrybuj

Poprzednie odcinki

Dołącz do grona Patronów Raportu

Znajdziesz nas również tutaj

-10
+10
00:00
/
00:00