Raport o książkach – Grażyna Plebanek „Pola”
O czym rozmawiamy w tym wydaniu
„Polka. Słowo, w którym tkwi życie. Chwyciłam się go jak obietnicy” – pisze o swojej babce, Apolonii Machczyńskiej-Świątek, jej jedyna wnuczka, Grażyna Plebanek.
Apolonia Machczyńska-Świątek w czasie II wojny światowej ukrywała Żydów, którym udało się uciec przed likwidacją getta w Kocku. W styczniu 1943 roku została zastrzelona przez Niemców. Dzięki zeznaniom jednej z uratowanych Żydówek, Rywki Goldfinger, została uhonorowana tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata.
O Apolonii, przez najbliższych nazywanej Polą, napisano i powiedziano bardzo dużo. Zawsze w kontekście jej śmierci — śmierci męczeńskiej, pomnikowej. A Grażyna Plebanek napisała książkę o jej życiu. Choć, jak przyznaje, było to trudne: „Bo babka umierała wiele razy. W Annopolu, w miejscu jej egzekucji. W zeznaniach Niemca. W reportażach. Na scenie”.
Kluczem do napisania opowieści o babce w świetle jej życia, a nie w cieniu śmierci, było wyzwolenie jej historii z tragicznego mitu, w którym to nie ona decydowała o swoim losie, lecz została złożona w ofierze.
Grażyna Plebanek podążała tropem słów i zdań, w których był ruch i życie.
Dlatego o jej książce „Pola. Ukryte życie Apolonii Machczyńskiej-Świątek” najlepiej rozmawiać w ruchu. Tak właśnie zrobiłyśmy, umawiając się na spacer po Brukseli, mieście, w którym autorka mieszka od 20 lat.
Opowieść o Brukseli – mieście w ruchu, w ciągłej przebudowie, gwarnym, hałaśliwym i zachwycającym – przeplata się z opowieścią o życiu Apolonii, Poli, Polki.
Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Gość: Grażyna Plebanek
Książki:
„Pola. Ukryte życie Apolonii Machczyńskiej-Świątek” / Wydawnictwo Agora
„Bruksela. Zwierzęcość w mieście” / Wydawnictwo Wielka Litera
Występują
Grażyna Plebanek
Powieściopisarka, felietonistka i autorka scenariuszy, Prezydentka Europejskiej Rady Pisarzy. Ma na koncie bestsellery, m.in. „Dziewczyny z Portofino”, „Nielegalne związki”, „Panią Furię” „Madmuazelka”. Publikuje w kilku językach i od 2005 roku mieszka w Brukseli. Jest laureatką wielu nagród, aktywną felietonistką i promotorką polskiej literatury na świecie. Regularnie występuje na międzynarodowych festiwalach, panelach i konferencjach, angażując się w kwestie społeczne i kulturowe.
fot. Facebook/Grażyna Plebanek
Agata Kasprolewicz
Autorka i prowadząca „Raportu o książkach”. Pomysłodawczyni i twórczyni „Opowieści arabskich Jana Natkańskiego” i „Raportu z przyszłości”. Wcześniej wydawczyni i reporterka „Raportu o stanie świata”.
Pierwsze dziennikarskie kroki stawiała w Polskim Radiu, gdzie przez lata związana była z redakcją publicystyki międzynarodowej. Jej reportaż „Kenia – wojna o trawę” zdobył nagrodę Grand Press. Publikowała w „Kontynentach”, „Przekroju” i „Tygodniku Powszechnym”, gdzie do dziś można znaleźć jej teksty.
Prywatnie miłośniczka Nowego Jorku i niedźwiedzi grizzly.
kontakt: raportoksiazkach@gmail.com