Raport o książkach – Ngũgĩ wa Thiong’o
O czym rozmawiamy w tym wydaniu
Kolonializm jest nie tylko procesem politycznym, ale przede wszystkim psychologicznym i kulturowym. Aby osiągnąć pełnię wolności, nie wystarczy akt uzyskania państwowej suwerenności, lecz niezbędna jest „dekolonizacja umysłu” – twierdził bohater tego odcinka, wybitny kenijski pisarz Ngũgĩ wa Thiong’o.
Tę myśl wcielił w życie i u szczytu swojej literackiej kariery porzucił język angielski i zaczął pisać swoje książki w rodzimym języku kikuju. Tym gestem Ngũgĩ wa Thiong’o chciał pokazać, że kluczem do silnej afrykańskiej tożsamości – zarówno politycznej, jak i kulturowej – są rdzenne języki, bowiem tylko w nich można pisać o wolności i godności.
Ngũgĩ wa Thiong’o nie zdążył dostać literackiego Nobla, na którego jego oddani czytelnicy czekali przez ostatnie dekady.
Zmarł w wieku 87 lat.
Dlaczego tak niewielu afrykańskich pisarzy i pisarek poszło śladem Ngũgĩego wa Thiong’o? I co dziś zostało z jego przesłania?
Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Gość: Bartosz Wójcik
Występują
Bartosz Wójcik
Adiunkt w Katedrze Lingwistyki Stosowanej UMCS, organizator wydarzeń kulturalnych, popularyzator kultury anglojęzycznych Karaibów. Publikował autorskie teksty m.in. w Autoportrecie, Dialogu, Dwutygodniku, Kulturze Enter, Przekroju i Wizjach. Członek Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury, tłumaczy poezję i eseistykę. Ostatnio opublikował przekład zbioru wierszy „Rifka” Mohammeda el-Kurda (Wydawnictwo Współbycie, 2025). Jako tłumacz poezji Rogera Robinsona (Trinidad/Wielka Brytania) współnominowany do Nagrody Europejski Poeta Wolności. Stały współpracownik kwartalnika Czas Literatury.
fot. Helena Ganjalyan
Agata Kasprolewicz
Autorka i prowadząca „Raportu o książkach”. Pomysłodawczyni i twórczyni „Opowieści arabskich Jana Natkańskiego” i „Raportu z przyszłości”. Wcześniej wydawczyni i reporterka „Raportu o stanie świata”.
Pierwsze dziennikarskie kroki stawiała w Polskim Radiu, gdzie przez lata związana była z redakcją publicystyki międzynarodowej. Jej reportaż „Kenia – wojna o trawę” zdobył nagrodę Grand Press. Publikowała w „Kontynentach”, „Przekroju” i „Tygodniku Powszechnym”, gdzie do dziś można znaleźć jej teksty.
Prywatnie miłośniczka Nowego Jorku i niedźwiedzi grizzly.
kontakt: raportoksiazkach@gmail.com