Raport o stanie świata
O czym rozmawiamy w tym wydaniu
Zdominowany przez partię Tisza węgierski parlament nowelizuje konstytucję, wprowadzając radykalne zmiany w funkcjonowaniu najwyższych organów państwa, wymiaru sprawiedliwości oraz w zasadach stosowania najważniejszych ustaw. Parlament uchwalił między innymi przedterminowe zakończenie kadencji prezydenta kraju. Rządzący Węgrami Peter Magyar twierdzi, że posiada mandat do dokonywania tak radykalnych zmian, ale jego krytycy pytają, czy można reformować kraj skorumpowany przez lata rządów Wiktora Orbána, stosując metody, które nie mieszczą się w zestawie praw konstytucyjnych rządu. Czy zatem w przypadku Węgier cel uświęca środki? I jak reformy Magyara zostaną przyjęte przez Komisję Europejską, która przez lata krytykowała jego poprzednika za działania niezgodne z prawem?
Znikają kontrole oraz płot na granicy Hiszpanii z należącym do Zjednoczonego Królestwa Gibraltarem. Dlaczego po obu stronach niedawnej granicy ludzie oddychają z ulgą? I czy to koniec zabiegów Hiszpanii o odzyskanie brytyjskiej enklawy?
Na indonezyjskiej wyspie Bali mieszkańcy protestują przeciwko – jak to określają – „rabunkowi wody” dokonywanemu przez przemysł turystyczny. Dlaczego ta rajska wyspa zmienia się w miejsce nie do życia dla lokalnych mieszkańców?
Międzynarodowy Komitet Olimpijski zapowiada uchylenie zakazu występów sportowców z Rosji na Igrzyskach Olimpijskich. Polska i Ukraina protestują, ale czy te głosy mogą zmienić stanowisko MKOL? I kto stoi za tą decyzją? Dla ułatwienia podpowiem, że Igrzyska Olimpijskie w 2028 roku odbędą się w Los Angeles.
W programie również rozmowa z autorem książki o Cinta Larga, rdzennej ludności Amazonii, która najdłużej na świecie opierała się kontaktowi z człowiekiem z Zachodu. Czy członkowie tej społeczności żałują dziś otwarcia na zdobycze cywilizacji białych ludzi?
Rozdziały
- Wstęp Udostępnij
- Dominik Héjj: Tisza zmienia Węgry Udostępnij
- Mateusz Mazzini: Gibraltar połączony z Andaluzją Udostępnij
- Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Jak się pozbyć prezydenta Udostępnij
- Zapraszamy na Makbeta Udostępnij
- Podziękowania Udostępnij
- Marcin Żyła: Bali bez wody Udostępnij
- Michał Banasiak: Koniec bojkotu Rosji w sporcie? Udostępnij
- Alex Cuadros: Cinta Larga po kontakcie z białym człowiekiem Udostępnij
- Do usłyszenia Udostępnij
Występują
Mateusz Mazzini
Socjolog, reporter, latynoamerykanista, stały współpracownik Gazety Wyborczej i tygodnika POLITYKA. Absolwent St Antony’s College, University of Oxford, prowadził również badania z zakresu socjologii pamięci na University College London i w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. Publikował między innymi w Foreign Affairs, Foreign Policy, Washington Post, La Repubblica, El Pais i innych tytułach polskich i zagranicznych.
Fot. Mikołaj Starzyński
Grzegorz Dobiecki
Na co dzień gospodarz programu „Dzień na świecie” w telewizji Polsat News. W Raporcie autor cyklu felietonów „Świat z boku”.
Kontakt: grzegorz.dobiecki@raportostanieswiata.pl
Fot: Tomek Sikora
Marcin Żyła
jest dziennikarzem i wydawcą „Raportu o stanie świata” od 2024 r. Swoje pierwsze zagraniczne korespondencje pisał kilkanaście lat temu – dla „Tygodnika Powszechnego” – z państw byłej Jugosławii, gdzie śledził powojenne losy Bośni i Hercegowiny, Serbii i Kosowa.
Od ponad dekady zajmuje się tematyką migrantów, uchodźców i granic (reportaże z Lampedusy, wysp Morza Egejskiego, Bliskiego Wschodu, Ugandy czy Burkina Faso). Brał udział w akcjach ratowniczych statku „Lekarzy Bez Granic” na Morzu Śródziemnym, był w ruinach zniszczonego Mosulu. Mówi, że pracując przy tym temacie można pokazywać wielką zmianę świata – mieszczą się w nim i dramatyczne sceny z morza czy państw Sahelu, i dramat ludzi – oraz zachodnia Realpolitik.
Z Wysp Brytyjskich i USA Marcin relacjonował też brexit i pierwszą kampanię wyborczą Donalda Trumpa. Publikuje rozmowy z ludźmi kultury, materiały o kulturze Karpat i relacji człowieka z innymi zwierzętami. Jego teksty można czytać m.in. w „Polityce” i magazynie „Spotkania z Zabytkami”.
Jest laureatem Polskiej Nagrody im. Sérgio Viera de Mello (2023) przyznawanej za działania na rzecz pokojowego współistnienia społeczeństw, religii i kultur. W latach 2016-23 był zastępcą redaktora naczelnego „Tygodnika Powszechnego”, wcześniej pracował w wydawnictwie Znak. Prowadzi zajęcia w Instytucie Spraw Publicznych UJ i warsztaty reportażu. Czas dzieli między Kraków, gdzie pewnej środy się urodził, a Orawę, gdzie żyje od wiosny do pierwszych śniegów.
Michał Banasiak
Człowiek od sportu w polityce i polityki w sporcie. Autor analiz i komentarzy z zakresu dyplomacji sportowej i polityki międzynarodowej. Współautor raportu „Katar. Geopolityka i mistrzostwa świata”.
Twitter: https://twitter.com/BanasiakMich
Dariusz Rosiak
Przyglądam się światu i opowiadam o nim przy pomocy słów i innych dźwięków.
Przez 13 lat prowadziłem Raport o stanie świata w radiowej Trójce. Od marca 2020 roku mój program jest finansowany przez Słuchaczy i ukazuje się na dostępnych platformach w formie podcastu.
Pracuję w mediach od lat osiemdziesiątych XX wieku. Zaczynałem w RFI w Paryżu, potem całe lata dziewięćdziesiąte spędziłem w BBC w Londynie.