Raport o stanie świata
O czym rozmawiamy w tym wydaniu
Papież Leon XIV wzywa do uregulowania rozwoju sztucznej inteligencji tak, by nie stanowiła ona zagrożenia dla człowieka. Papież wzywa do „rozbrojenia AI” — w sensie metaforycznym i dosłownym. Chce wyrwać ją z logiki zbrojnej rywalizacji i każe zastanowić się, dokąd prowadzi podporządkowanie jej zasadzie optymalizacji. Leon XIV zwraca uwagę na cenę, jaką za rozwój AI płacą zwykli ludzie, oraz na nierówności społeczne powodowane przez obecny model rozwoju sztucznej inteligencji. Czy pierwsza encyklika Leona XIV „Magnifica humanitas” będzie miała jakiekolwiek znaczenie dla kierunku rozwoju sztucznej inteligencji? I co na jej prezentacji w Watykanie robił Christopher Olah, współzałożyciel firmy Anthropic, jednej z czołowych firm zajmujących się rozwojem AI?
Policja w Hiszpanii dokonała rewizji w siedzibie Partii Socjalistycznej w Madrycie oraz w biurach działaczy związanych z rządem premiera Pedro Sancheza. Ma to związek z serią skandali korupcyjnych, w które zamieszani są ludzie związani z premierem, również członkowie jego rodziny. Czy Sanchez przetrwa ten skandal?
Siedemnaście lat po najtragiczniejszym wypadku w historii francuskiego lotnictwa pasażerskiego sąd apelacyjny uznał, że częściową odpowiedzialność za katastrofę ponoszą Air France i Airbus. Czemu śledztwo trwało tak długo i dlaczego tak trudno było udowodnić winę przewoźnikowi i producentowi samolotu?
W Boliwii trwają gwałtowne protesty przeciwko prezydentowi, który objął urząd zaledwie pół roku temu. Dlaczego część Boliwijczyków tęskni za rządami Evo Moralesa i jego partii, która doprowadziła kraj do zapaści gospodarczej?
Jak chciwość, ideologie i pycha deformują badania naukowe? Porozmawiamy z autorem książki, która pokazuje na przykładach, że nauka podlega podobnym patologiom jak każda inna dziedzina życia społecznego.
A także: o kreatywnej ignorancji, czyli o reklamach, które dowodzą, że ludzka głupota i brak wrażliwości nie mają granic.
Rozdziały
- Wstęp Udostępnij
- Bartosz Bartosik: „Wspaniałe człowieczeństwo” według Leona XIV Udostępnij
- Jędrzej Bielecki: Skandale pogrążają rząd Pedro Sancheza Udostępnij
- Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Kreatywni ignoranci Udostępnij
- Podziękowania Udostępnij
- Marcin Żyła: Air France i Airbus współwinne katastrofy sprzed 17 lat Udostępnij
- Joanna Gocłowska-Bolek: Boliwijczycy przeciwko wolnorynkowym reformom Udostępnij
- Tomasz Rożek: Władza, pieniądze i nauka Udostępnij
- Do usłyszenia Udostępnij
Występują
Jędrzej Bielecki
Dziennikarz „Rzeczpospolitej”, były korespondent w Brukseli i Waszyngtonie. Zajmuje się gospodarką i polityką międzynarodową.
Joanna Gocłowska-Bolek
Latynoamerykanistka, ekonomistka, pracuje na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka licznych publikacji naukowych i popularnonaukowych o krajach Globalnego Południa. Promotorka współpracy akademickiej uczelni polskich i latynoamerykańskich. Laureatka Warszawskiej Nagrody Edukacji Kulturalnej. Uwielbia wędrówki po zatłoczonym São Paulo i po kolumbijskich lasach deszczowych. Miłośniczka prozy Gabriela Garcíi Márqueza i poezji Maria Benedettiego.
Grzegorz Dobiecki
Na co dzień gospodarz programu „Dzień na świecie” w telewizji Polsat News. W Raporcie autor cyklu felietonów „Świat z boku”.
Kontakt: grzegorz.dobiecki@raportostanieswiata.pl
Fot: Tomek Sikora
Marcin Żyła
jest dziennikarzem i wydawcą „Raportu o stanie świata” od 2024 r. Swoje pierwsze zagraniczne korespondencje pisał kilkanaście lat temu – dla „Tygodnika Powszechnego” – z państw byłej Jugosławii, gdzie śledził powojenne losy Bośni i Hercegowiny, Serbii i Kosowa.
Od ponad dekady zajmuje się tematyką migrantów, uchodźców i granic (reportaże z Lampedusy, wysp Morza Egejskiego, Bliskiego Wschodu, Ugandy czy Burkina Faso). Brał udział w akcjach ratowniczych statku „Lekarzy Bez Granic” na Morzu Śródziemnym, był w ruinach zniszczonego Mosulu. Mówi, że pracując przy tym temacie można pokazywać wielką zmianę świata – mieszczą się w nim i dramatyczne sceny z morza czy państw Sahelu, i dramat ludzi – oraz zachodnia Realpolitik.
Z Wysp Brytyjskich i USA Marcin relacjonował też brexit i pierwszą kampanię wyborczą Donalda Trumpa. Publikuje rozmowy z ludźmi kultury, materiały o kulturze Karpat i relacji człowieka z innymi zwierzętami. Jego teksty można czytać m.in. w „Polityce” i magazynie „Spotkania z Zabytkami”.
Jest laureatem Polskiej Nagrody im. Sérgio Viera de Mello (2023) przyznawanej za działania na rzecz pokojowego współistnienia społeczeństw, religii i kultur. W latach 2016-23 był zastępcą redaktora naczelnego „Tygodnika Powszechnego”, wcześniej pracował w wydawnictwie Znak. Prowadzi zajęcia w Instytucie Spraw Publicznych UJ i warsztaty reportażu. Czas dzieli między Kraków, gdzie pewnej środy się urodził, a Orawę, gdzie żyje od wiosny do pierwszych śniegów.
Tomasz Rożek
Z wykształcenia fizyk, z zawodu dziennikarz naukowy. Autor pop-naukowego vbloga „Nauka.To lubię”. U nas występuje pod szyldem 3R, czyli „Rożek u Rosiaka w Raporcie”.
„Nauka. To lubię” na Facebooku
Kontakt: tomasz.rozek@raportostanieswiata.pl
Dariusz Rosiak
Przyglądam się światu i opowiadam o nim przy pomocy słów i innych dźwięków.
Przez 13 lat prowadziłem Raport o stanie świata w radiowej Trójce. Od marca 2020 roku mój program jest finansowany przez Słuchaczy i ukazuje się na dostępnych platformach w formie podcastu.
Pracuję w mediach od lat osiemdziesiątych XX wieku. Zaczynałem w RFI w Paryżu, potem całe lata dziewięćdziesiąte spędziłem w BBC w Londynie.