Raport – sezon nieogórkowy – Czym jest kapitał moralny?

„Żaden początek nie może się wydarzyć bez użycia przemocy”; „Wszelkie braterstwo, do jakiego zdolni są ludzie, wyrasta z bratobójstwa”; „Każda stworzona przez ludzi organizacja polityczna ma swe źródło w zbrodni” – tak pisała Hannah Arendt, wybitna myślicielka, filozofka, badaczka polityki, pamięci, zła i przemocy w życiu narodów.

Państwa narodowe, również te, które dziś z dumą wyznają filozofię praw człowieka i obywatela, oparte są na wcześniejszych czystkach etnicznych, na rzeziach – które budowały narodową tożsamość, zbrodniach, często o charakterze ludobójczym. Rozmawiamy o tym w bardzo konkretnym momencie historycznym:
W czasie, gdy Izrael – państwo, którego jednym w fundamentów założycielskich jest Holokaust dokonuje zbrodni wojennych, a być może również ludobójstwa na Palestyńczykach.

W czasie, gdy wśród sprawców Holokaustu – Niemców pojawiają się ruchy społeczne i partie polityczne, które próbują dystansować się od winy za zbrodnie dokonane 80 lat temu.

W czasie, kiedy status Polski – jeszcze niedawno wyłącznie ofiary II wojny światowej – coraz częściej podważany jest nie tylko przez innych, ale też przez nas samych. Rozmawiamy wreszcie w trakcie historycznego sporu między Polską i Ukrainą na temat Wołynia, a także ukraińskiego nacjonalizmu i polskiego kolonializmu – jak określają niektórzy politykę Polski na różnych etapach krytycy polskiej historii.

Co to jest kapitał moralny i dlaczego dążenie do jego zachowania i zwiększania stanowi podstawę polityki historycznej każdego kraju. Jak można stracić status bohatera czy ofiary i stać się sprawcą wydarzeń w historii? I wreszcie, jak w tym wszystkim zachować zdrowy rozsądek, który pozwoli sąsiadom i nie tylko żyć w pokoju i akceptacji wzajemnego prawa do rozumienia historii.