Raport – sezon nieogórkowy – Dlaczego pieśni żałobne śpiewano do melodii tanecznych?
O czym rozmawiamy w tym wydaniu
Memento Mori Dance Club to nazwa kolektywu muzycznego zawiązanego przez pszczelarzy, punkrockowców, twórców kultury, a przede wszystkim – przez sąsiadów z jednej z podolsztyńskich gmin. Badają oni związki między polskim tradycyjnym śpiewem religijnym a taneczną muzyką minionych wieków. Przez lata, od Roztocza po Podlasie, szukali pieśni religijnych, poznawali wiejskich muzyków. A potem odkryli, że już w dawnej Polsce religijne teksty – także teksty pieśni żałobnych – dobierano do popularnych melodii tanecznych.
O tych odkryciach i wydanej przez kolektyw płycie opowie w tym odcinku „Sezonu nieogórkowego” Johann Wolfgang Niklaus, jeden z członków Memento Mori Dance Club. Urodził się w Monachium, dorastał w górach południowego Tyrolu, od kilkudziesięciu lat mieszka w Polsce, gdzie współzakładał Teatr Wiejski Węgajty i gdzie prowadzi Scholę Węgajty, praktykującą dawne tradycje dramatu i śpiewu liturgicznego.
Występują
Johann Wolfgang Niklaus
Aktor, śpiewak, muzyk, reżyser i antropolog. Urodził się w Monachium, dorastał w górach Południowego Tyrolu. Od ponad trzydziestu lat mieszka i pracuje w Polsce. Współpracował m.in. z Teatrem Laboratorium Jerzego Grotowskiego, Ośrodkiem Praktyk Teatralnych „Gardzienice”, Marcelem Pérèsem i Lykourgosem Angelopoulosem. Jest współzałożycielem Teatru Wiejskiego „Węgajty” oraz Scholi Węgajty, której przez wiele lat był dyrektorem artystycznym. Tworzy spektakle, koncerty i dramaty liturgiczne oparte na tradycyjnej i archaicznej muzyce. Autor tekstów antropologicznych i kulturalnych oraz projektów artystycznych i badawczych.
Fot. Serhij Petryczenko
Marcin Żyła
jest dziennikarzem i wydawcą „Raportu o stanie świata” od 2024 r. Swoje pierwsze zagraniczne korespondencje pisał kilkanaście lat temu – dla „Tygodnika Powszechnego” – z państw byłej Jugosławii, gdzie śledził powojenne losy Bośni i Hercegowiny, Serbii i Kosowa.
Od ponad dekady zajmuje się tematyką migrantów, uchodźców i granic (reportaże z Lampedusy, wysp Morza Egejskiego, Bliskiego Wschodu, Ugandy czy Burkina Faso). Brał udział w akcjach ratowniczych statku „Lekarzy Bez Granic” na Morzu Śródziemnym, był w ruinach zniszczonego Mosulu. Mówi, że pracując przy tym temacie można pokazywać wielką zmianę świata – mieszczą się w nim i dramatyczne sceny z morza czy państw Sahelu, i dramat ludzi – oraz zachodnia Realpolitik.
Z Wysp Brytyjskich i USA Marcin relacjonował też brexit i pierwszą kampanię wyborczą Donalda Trumpa. Publikuje rozmowy z ludźmi kultury, materiały o kulturze Karpat i relacji człowieka z innymi zwierzętami. Jego teksty można czytać m.in. w „Polityce” i magazynie „Spotkania z Zabytkami”.
Jest laureatem Polskiej Nagrody im. Sérgio Viera de Mello (2023) przyznawanej za działania na rzecz pokojowego współistnienia społeczeństw, religii i kultur. W latach 2016-23 był zastępcą redaktora naczelnego „Tygodnika Powszechnego”, wcześniej pracował w wydawnictwie Znak. Prowadzi zajęcia w Instytucie Spraw Publicznych UJ i warsztaty reportażu. Czas dzieli między Kraków, gdzie pewnej środy się urodził, a Orawę, gdzie żyje od wiosny do pierwszych śniegów.