Raport o sztucznej inteligencji – Zapach książki w czasach AI
O czym rozmawiamy w tym wydaniu
🔵 Czy naprawdę jeszcze czytamy książki? A może za chwilę będziemy coraz częściej rozmawiać z tekstem, zamiast go czytać? Czy AI będzie pisać własne książki? Sztuczna inteligencja wchodzi dziś w sam środek świata słów. Zmienia nie tylko to, jak piszemy, ale też jak rozumiemy, zapamiętujemy i interpretujemy tekst.
🎙️ W nowym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” sprawdzamy, jak AI wpływa na czytanie i pisanie. Od książek i poezji, przez media społecznościowe, aż po tłumaczenia i pracę dziennikarzy. Czy czeka nas koniec linearnego czytania? Czy autor przestaje być potrzebny, skoro tekst można wygenerować w kilka sekund? I co się dzieje z językiem, kiedy zaczyna mówić nim maszyna?
📚 Gościem specjalnym jest Steven Johnson – pisarz i współtwórca NotebookLM, który opowiada o przyszłości „rozmowy z tekstem”. Czy naprawdę będziemy w stanie porozmawiać ze wszystkimi przeczytanymi książkami naraz? I czy w takim świecie jest jeszcze miejsce na powolne, uważne czytanie?
📝 Do świata poezji zaglądamy z kolei z Judith Bishop – australijską poetką i badaczką, która przygląda się temu, jak AI tworzy wiersze. Czy sztuczna inteligencja potrafi pisać dobrą poezję? A jeśli tak – to co zostaje dla człowieka?
📖 O języku, literaturze i granicy między twórczością a narzędziem opowiada Michał Rusinek – literaturoznawca, tłumacz i wieloletni sekretarz Wisławy Szymborskiej. Czy świat jednego, ujednoliconego języka powinien nas niepokoić?
💸 A w „Rubryce aktualnościowej” Mateusz Chrobok o pieniądzach i końcu taniej sztucznej inteligencji. Rosnące koszty infrastruktury, drożejące modele i pytanie, które prędzej czy później dotknie wszystkich użytkowników: czy AI stanie się narzędziem powszechnym, czy luksusem?
Goście odcinka:
🟢 Steven Johnson – pisarz i współtwórca narzędzia NotebookLM
🟢 Judith Bishop – poetka i badaczka z Uniwersytetu w Melbourne
🟢 Michał Rusinek – literaturoznawca i tłumacz, wieloletni sekretarz Wisławy Szymborskiej
🟢 Monika Mendroch-Karbowska – członkini Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury
🟢 Mateusz Chrobok – ekspert ds. cyberbezpieczeństwa i AI, współautor „Rubryki aktualnościowej”
Lektorzy:
Dariusz Rosiak
Agata Kasprolewicz
Katarzyna Pasierbik
Marcin Żyła
Partnerem tego odcinka jest Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych (PJATK)
Rozdziały
- Wstęp Udostępnij
- Jak AI zmienia świat słów Udostępnij
- Monika Mendroch-Karbowska: Biura tłumaczeń są w kryzysie Udostępnij
- Steven Johnson: Jak NotebookLM rewolucjonizuje czytanie? Udostępnij
- Michał Rusinek: O przyszłości czytania i pisania Udostępnij
- Judith Bishop: Czy AI zmieni poezję? Udostępnij
- Mateusz Chrobok: Nadszedł czas monetyzacji AI Udostępnij
- Do usłyszenia Udostępnij
Występują
Monika Mendroch-Karbowska
Polska tłumaczka literatury, specjalizująca się w przekładach książek o tematyce religijnej, duchowej i rozwojowej. Jest członkinią Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury.
fot. Radio 357
Steven Johnson
Pisarz, autor 15 książek, z których wiele stało się bestsellerami, w tym na liście „New York Times”. Obecnie pełni funkcję dyrektora redakcyjnego w Google Labs, kluczowym obszarze rozwoju sztucznej inteligencji w Google. Współtworzył inicjatywy takie jak NotebookLM, narzędzie oparte na AI do pracy z wiedzą i notatkami. W 2022 roku opublikował głośny artykuł okładkowy w „New York Times Sunday Magazine”, w którym przewidywał znaczenie generatywnej sztucznej inteligencji tuż przed jej szerokim upowszechnieniem.
fot. Kathleen Sheffer Photography
Michał Rusinek
Literaturoznawca, tłumacz i pisarz. Wykłada na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie prowadzi zajęcia z teorii literatury, teorii przekładu oraz creative writing. Przez lata był sekretarzem Wisławy Szymborskiej, a obecnie kieruje jej Fundacją. Zajmuje się przekładem literackim, głównie z języka angielskiego, a także twórczością własną – pisze książki dla dzieci i dorosłych, tworzy wiersze, teksty piosenek oraz felietony poświęcone książkom i językowi.
Jest członkiem Polskiej Akademii Umiejętności, Rady Języka Polskiego przy Polskiej Akademii Nauk, Polskiego PEN Clubu oraz Stowarzyszenia Unia Literacka.
fot. Beata Zawrzel
Judith Bishop
Poetka i badaczka z Uniwersytetu w Melbourne. Jest stypendystką programu Tracey Banivanua Mar w School of Humanities and Social Sciences na La Trobe University, gdzie bada związki między językiem a etyczną sztuczną inteligencją. Jej praca obejmuje m.in. etykę aplikacji współrodzicielskich opartych na AI, generowanie poezji przez modele językowe. Przez ponad 17 lat pracowała w branży danych treningowych dla AI jako lingwistka na stanowiskach kierowniczych. Jest również nagradzaną poetką i autorką sześciu tomów poezji, a obecnie pracuje nad książką non-fiction o relacji między sztuczną inteligencją a danymi ludzkimi.
fot. La Trobe University
Mateusz Chrobok
Konsultant ds. cyberbezpieczeństwa, AI i startupów. Poprzez kanał na Youtube popularyzuje tematy związane z cyberbezpieczeństwem, startupami, innowacjami i sztuczną inteligencją.
Adrian Bąk
Dziennikarz, reporter związany z Radiem 357, dla Raportu przygotowuje relacje i reportaże. Wcześniej wydawca Raportu o stanie świata i w redakcji międzynarodowej Polskiego Radia.