Playlista: Iran – protesty, wojna, zmiana?
Iran – kraj, w którym protesty wracają jak fala, a każda z nich niesie nowe pytania i nowe ryzyko. Dlaczego irańskie społeczeństwo od lat wychodzi na ulice? Skąd bierze się determinacja demonstrantów i co sprawia, że gniew wobec władzy nie słabnie, mimo 45 lat rządów tego samego reżimu?
Przypominamy o śmierci Mahsy Amini – 22-letniej Kurdyjki zatrzymanej przez policję moralności za „nieprawidłowy” hidżab. Jej śmierć w areszcie wywołała globalny sprzeciw i wyprowadziła ludzi na ulice w kilkudziesięciu miastach. Setki zabitych, tysiące zatrzymań, represje – a jednak to wszystko nie zatrzymało kolejnych protestów. Bo od tamtej pory Iranem wstrząsają kolejne kryzysy: od walki o prawa kobiet, po katastrofę gospodarczą, inflację powyżej i rekordowy upadek riala. Do wewnętrznego wrzenia dochodzi presja zewnętrzna – izraelskie i amerykańskie ataki na irańską infrastrukturę wojskową i nuklearną stawiają kraj na krawędzi otwartego konfliktu zbrojnego, zmieniając geopolityczny kontekst każdego protestu i każdej decyzji reżimu. W tej playliście usłyszą Państwo głosy ekspertów, aktywistów i irańskiej diaspory. Zaglądamy w codzienność państwa, które od dekad kontroluje swoich obywateli, a jednocześnie zmaga się z presją wewnętrzną i zewnętrzną. Pytamy o to, jak reaguje reżim, jakie narzędzia represji stosują służby, oraz co mówią przedstawiciele władzy, wskazując palcem na „zewnętrznych wrogów”.
Najczęściej wraca jednak jedno pytanie: czy tym razem wydarzy się coś naprawdę przełomowego? I czy zmiana – jeśli nadejdzie – będzie musiała zostać wywalczona w Teheranie, Islamskim Kurdystanie, czy na salonach Zachodu.
Izrael atakuje Iran i Liban. Iran i Hezbollah nie poddają się
Trwają ataki amerykańskie i izraelskie na Iran. Premier Izraela twierdzi, że Iran stracił możliwości wzbogacania uranu i produkcji rakiet balistycznych. W nocy Iran atakował jednak cele w Izraelu i państwach Zatoki. Trwa również ostrzał południowego Libanu przez Izrael, który chce zniszczyć organizację Hezbollah. Jak przebiega libańska ofensywa Izraela i jakie przynosi ona skutki? Czy interesy Izraela i USA w tej wojnie są tożsame?
Wojna USA i Izraela z Iranem
Trwają zmasowane ataki amerykańskie i izraelskie na Iran. Iran odpowiada ostrzałem Izraela i sojuszników Stanów Zjednoczonych w regionie. Izrael dokonuje również bombardowań południowego Libanu, zwłaszcza dzielnic Bejrutu kontrolowanych przez sprzymierzoną z Iranem organizację Hezbollah. Czy dojdzie do ataku na Iran ze strony Kurdów stacjonujących w Iraku? Jak obecna sytuacja wpływa na sojuszników Ameryki wciągniętych w wojnę? Czy Amerykanie będą w stanie zapewnić nieskrępowany ruch statków w cieśninie Ormuz?
Raport na dziś
Prezydent Trump zapowiedział, że USA podejmą bardzo zdecydowane działania, jeśli władze dokonają egzekucji demonstrantów, którzy od końca grudnia protestują przeciwko rządowi. Według amerykańskich źródeł w zamieszkach zginęło co najmniej 2 400 protestujących i prawie 150 osób związanych z władzami. Dlaczego po pierwszych umiarkowanych reakcjach na protesty władze Iranu przeszły do brutalnych działań? Czy to jest moment, w którym ważą się dalsze losy Republiki Islamskiej?
Raport na dziś
W 27 z 31 prowincji Iranu trwają demonstracje przeciwko władzy. Według danych amerykańskiej organizacji praw człowieka w zamieszkach zginęło co najmniej 36 osób, a 2000 zostało aresztowanych. Protesty dotyczą przede wszystkim katastrofalnej sytuacji gospodarczej kraju, gdzie inflacja przekracza 50 procent, a lokalna waluta osiągnęła najniższy kurs wobec dolara w historii. Czy obecna fala protestów może zagrozić irańskiej teokracji? Na ile Amerykanie są zdeterminowani, by wspomóc protestujących? I co na to wszystko najwięksi sojusznicy Iranu: Rosja i Chiny?
Raport na dziś
Po zbombardowaniu przez Amerykanów obiektów nuklearnych Iranu i irańskim ograniczonym odwecie, prezydent Trump wezwał obie strony do wstrzymania działań. Trump stwierdził, że Iran nigdy nie odbuduje programu nuklearnego. Jednak według źródeł w Pentagonie uderzenie nie zniszczyło irańskiego programu – co najwyżej go opóźniło. Czy reżim w Iranie przetrwa? Jak Trump wykorzysta swój sukces na Bliskim Wschodzie w stosunkach z sojusznikami?
Raport o książkach – „Wszystkie moje rewolucje” Négar Djavadi
„Wszystkie moje rewolucje” to opowieść o wymazywaniu czyichś śladów z historii – taki los spotyka nie tylko świeckich intelektualistów, którzy byli architektami rewolucji zagarniętej potem przez ajatollahów, ale także wszystkie irańskie kobiety.
Iran mogą wyzwolić tylko Irańczycy - mówi Nazianin Boniadi
Od 45 lat irański reżim codziennie toczy wojnę z własnym społeczeństwem. Ale wyzwolenie - jeśli przyjdzie - nie nadejdzie z zewnątrz muszą ją wywalczyć sami Irańczycy – mówi Raportowi gwiazda Hollywood i aktywistka Nazianin Boniadi.
Pogrzeb prezydenta Iranu
Prezydent Iranu pochowany w rodzinnym mieście po katastrofie samolotowej, w której zginął wraz z ministrem spraw zagranicznych i innymi osobami. Kim był Ebrahim Raisi, jak jego śmierć wpłynie na politykę i życie społeczne w Iranie? Czy przeciwnicy reżimu zostaną wzmocnieni?
Czy irański reżim mści się na kobietach?
W Iranie setki uczennic zostało zatrutych toksycznym gazem. Władze zapewniają, że robią wszystko, by znaleźć sprawcę. Aktywiści alarmują, że to reżim mści się za antyrządowe protesty, w których kobiety odgrywają dużą rolę. Oraz inspektorzy Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej wykryli w Iranie cząsteczki uranu wzbogaconego do 83,7% . Do wyprodukowania bomby atomowej potrzeba 90%.
Irańskie władze krwawo tłumią antyrządowe protesty
Już ponad 300 osób zostało zabitych w antyrządowych zamieszkach w Iranie. Siły bezpieczeństwa potęgują represje, zwłaszcza w irańskim Kurdystanie, skąd pochodziła Mahsa Amini, której śmierć w areszcie wywołała protesty. Czy doprowadzą one do znaczących zmian politycznych w kraju?
Raport na dziś
22-letnia Kurdyjka zmarła po zatrzymaniu w Teheranie przez policję do spraw moralności. Rodzina i inne źródła twierdzą, że Masha Amini została pobita w areszcie. W protestach zginęło już ponad 150 osób, a demonstranci krytykują prezydenta i przywódcę duchowego Iranu ajatollaha Chameneiego.
Masowe protesty w Iranie po śmierci 22-letniej Kurdyjki
W Iranie krwawe zamieszki po śmierci 22-letniej Mahsy Amini, zatrzymanej przez tzw. policję do spraw moralności za zbyt odsłonięte włosy. W wielu miastach tysiące ludzi wychodzi na ulice protestując przeciwko nakazowi noszenia nakrycia głowy i wznosząc antyrządowe hasła.
Wybory prezydenckie w Iranie, które nic nie zmienią
Iran wybiera prezydenta, choć o realnym wyborze trudno mówić, co nie umyka uwadze wyborców. Z czterech kandydatów największe szanse ma szef sądownictwa, ulubieniec Najwyższego Przywódcy Republiki Iranu ajatollaha Chameneiego. Sami Irańczycy średnio zainteresowani udziałem w wyborach.
Raport na dziś
Teheran opłakuje Mohsena Fakhrizadeha, uważanego za niedoszłego ojca irańskiej bomby atomowej, zabitego w zamachu, o którego dokonanie Irańczycy oskarżają Izrael. Jaka będzie odpowiedź Iranu? Co zrobi prezydent USA Joe Biden, który wcześniej zapowiadał powrót do negocjacji z Irańczykami.