Playlista: Iran – protesty, reżim, zmiana?
Iran – kraj, w którym protesty wracają jak fala, a każda z nich niesie nowe pytania i nowe ryzyko. Dlaczego irańskie społeczeństwo od lat wychodzi na ulice? Skąd bierze się determinacja demonstrantów i co sprawia, że gniew wobec władzy nie słabnie, mimo 45 lat rządów tego samego reżimu?
Przypominamy o śmierci Mahsy Amini – 22-letniej Kurdyjki zatrzymanej przez policję moralności za „nieprawidłowy” hidżab. Jej śmierć w areszcie wywołała globalny sprzeciw i wyprowadziła ludzi na ulice w kilkudziesięciu miastach. Setki zabitych, tysiące zatrzymań, represje – a jednak to wszystko nie zatrzymało kolejnych protestów. Bo od tamtej pory Iranem wstrząsają kolejne kryzysy: od walki o prawa kobiet, po katastrofę gospodarczą, inflację powyżej i rekordowy upadek riala. W tej playliście usłyszą Państwo głosy ekspertów, aktywistów i irańskiej diaspory. Zaglądamy w codzienność państwa, które od dekad kontroluje swoich obywateli, a jednocześnie zmaga się z presją wewnętrzną i zewnętrzną. Pytamy o to, jak reaguje reżim, jakie narzędzia represji stosują służby, oraz co mówią przedstawiciele władzy, wskazując palcem na „zewnętrznych wrogów”.
Najczęściej wraca jednak jedno pytanie: czy tym razem wydarzy się coś naprawdę przełomowego? I czy zmiana – jeśli nadejdzie – będzie musiała zostać wywalczona w Teheranie, Islamskim Kurdystanie, czy na salonach Zachodu.
Raport na dziś
Prezydent Trump zapowiedział, że USA podejmą bardzo zdecydowane działania, jeśli władze dokonają egzekucji demonstrantów, którzy od końca grudnia protestują przeciwko rządowi. Według amerykańskich źródeł w zamieszkach zginęło co najmniej 2 400 protestujących i prawie 150 osób związanych z władzami. Dlaczego po pierwszych umiarkowanych reakcjach na protesty władze Iranu przeszły do brutalnych działań? Czy to jest moment, w którym ważą się dalsze losy Republiki Islamskiej?
Raport na dziś
W 27 z 31 prowincji Iranu trwają demonstracje przeciwko władzy. Według danych amerykańskiej organizacji praw człowieka w zamieszkach zginęło co najmniej 36 osób, a 2000 zostało aresztowanych. Protesty dotyczą przede wszystkim katastrofalnej sytuacji gospodarczej kraju, gdzie inflacja przekracza 50 procent, a lokalna waluta osiągnęła najniższy kurs wobec dolara w historii. Czy obecna fala protestów może zagrozić irańskiej teokracji? Na ile Amerykanie są zdeterminowani, by wspomóc protestujących? I co na to wszystko najwięksi sojusznicy Iranu: Rosja i Chiny?
Raport na dziś
Po zbombardowaniu przez Amerykanów obiektów nuklearnych Iranu i irańskim ograniczonym odwecie, prezydent Trump wezwał obie strony do wstrzymania działań. Trump stwierdził, że Iran nigdy nie odbuduje programu nuklearnego. Jednak według źródeł w Pentagonie uderzenie nie zniszczyło irańskiego programu – co najwyżej go opóźniło. Czy reżim w Iranie przetrwa? Jak Trump wykorzysta swój sukces na Bliskim Wschodzie w stosunkach z sojusznikami?
Raport o książkach – „Wszystkie moje rewolucje” Négar Djavadi
„Wszystkie moje rewolucje” to opowieść o wymazywaniu czyichś śladów z historii – taki los spotyka nie tylko świeckich intelektualistów, którzy byli architektami rewolucji zagarniętej potem przez ajatollahów, ale także wszystkie irańskie kobiety.
Iran mogą wyzwolić tylko Irańczycy - mówi Nazianin Boniadi
Od 45 lat irański reżim codziennie toczy wojnę z własnym społeczeństwem. Ale wyzwolenie - jeśli przyjdzie - nie nadejdzie z zewnątrz muszą ją wywalczyć sami Irańczycy – mówi Raportowi gwiazda Hollywood i aktywistka Nazianin Boniadi.
Pogrzeb prezydenta Iranu
Prezydent Iranu pochowany w rodzinnym mieście po katastrofie samolotowej, w której zginął wraz z ministrem spraw zagranicznych i innymi osobami. Kim był Ebrahim Raisi, jak jego śmierć wpłynie na politykę i życie społeczne w Iranie? Czy przeciwnicy reżimu zostaną wzmocnieni?
Czy irański reżim mści się na kobietach?
W Iranie setki uczennic zostało zatrutych toksycznym gazem. Władze zapewniają, że robią wszystko, by znaleźć sprawcę. Aktywiści alarmują, że to reżim mści się za antyrządowe protesty, w których kobiety odgrywają dużą rolę. Oraz inspektorzy Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej wykryli w Iranie cząsteczki uranu wzbogaconego do 83,7% . Do wyprodukowania bomby atomowej potrzeba 90%.
Irańskie władze krwawo tłumią antyrządowe protesty
Już ponad 300 osób zostało zabitych w antyrządowych zamieszkach w Iranie. Siły bezpieczeństwa potęgują represje, zwłaszcza w irańskim Kurdystanie, skąd pochodziła Mahsa Amini, której śmierć w areszcie wywołała protesty. Czy doprowadzą one do znaczących zmian politycznych w kraju?
Raport na dziś
22-letnia Kurdyjka zmarła po zatrzymaniu w Teheranie przez policję do spraw moralności. Rodzina i inne źródła twierdzą, że Masha Amini została pobita w areszcie. W protestach zginęło już ponad 150 osób, a demonstranci krytykują prezydenta i przywódcę duchowego Iranu ajatollaha Chameneiego.
Masowe protesty w Iranie po śmierci 22-letniej Kurdyjki
W Iranie krwawe zamieszki po śmierci 22-letniej Mahsy Amini, zatrzymanej przez tzw. policję do spraw moralności za zbyt odsłonięte włosy. W wielu miastach tysiące ludzi wychodzi na ulice protestując przeciwko nakazowi noszenia nakrycia głowy i wznosząc antyrządowe hasła.
Wybory prezydenckie w Iranie, które nic nie zmienią
Iran wybiera prezydenta, choć o realnym wyborze trudno mówić, co nie umyka uwadze wyborców. Z czterech kandydatów największe szanse ma szef sądownictwa, ulubieniec Najwyższego Przywódcy Republiki Iranu ajatollaha Chameneiego. Sami Irańczycy średnio zainteresowani udziałem w wyborach.
Raport na dziś
Teheran opłakuje Mohsena Fakhrizadeha, uważanego za niedoszłego ojca irańskiej bomby atomowej, zabitego w zamachu, o którego dokonanie Irańczycy oskarżają Izrael. Jaka będzie odpowiedź Iranu? Co zrobi prezydent USA Joe Biden, który wcześniej zapowiadał powrót do negocjacji z Irańczykami.