Playlista: Nowa mapa świata – nowa mapa literatury
Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję wprowadzającą nową mapę świata – taką, która wierniej oddaje rzeczywiste rozmiary kontynentów, a nie tylko przyzwyczajenia kartografów sprzed dwóch stuleci. O zmianę zabiegały kraje afrykańskie, przeciw były Stany Zjednoczone.
Ale identyczna korekta należy się też światowej literaturze, której mapa wciąż nie oddaje rozmiaru i wagi tradycji globalnego południa – o tym w Raporcie o książkach mówiliśmy już wielokrotnie.
Ta playlista zbiera rozmowy o pisarkach i pisarzach z Nigerii, Kenii, Karaibów, którzy nie proszą już o miejsce w kanonie, tylko go przepisują na nowo – i o książkach, które wprost rozliczają się z kolonialną przeszłością: jej przemocą, mitami i tym, co po niej zostało.
Raport o książkach – Kaja Gucio o Toni Morrison
Toni Morrison to pierwsza i jak dotąd jedyna czarnoskóra pisarka, która została uhonorowana literacką Nagrodą Nobla. Jej powieść „Umiłowana” opowiada o jednej z najmroczniejszych kart amerykańskiej historii, jest to też uniwersalna przypowieść o złu, które rodzi się z pogardy dla drugiego człowieka i o tym, co dzieje się z człowiekiem, który doświadczył rzeczy zbyt strasznych, by uniosły je słowa czy pamięć.
Raport o książkach – Chimamanda Ngozi Adichie
Bohaterką tego odcinka jest znakomita nigeryjska pisarka Chimamanda Ngozi Adichie. W swojej najnowszej powieści „Bilans snów” kreśli historie czterech kobiet, których losy splatają się w skomplikowany, pełen wewnętrznych sprzeczności i napięć krajobraz afrykańskiej tożsamości.
Raport o książkach – Ngũgĩ wa Thiong’o
Wybitny kenijski pisarz Ngũgĩ wa Thiong'o u szczytu swojej literackiej kariery porzucił język angielski i zaczął pisać swoje książki w rodzimym języku kikuju. Tym gestem chciał pokazać, że kluczem do silnej afrykańskiej tożsamości - zarówno politycznej jak i kulturowej - są rdzenne języki.
Raport o książkach – literatura Globalnego Południa
W tym wakacyjnym odcinku „Raportu o książkach” gościliśmy na Festiwalu 7 Stron Świata w Łowiczu Wałeckim i tam, wśród zachodniopomorskich jezior i lasów, porozmawialiśmy o tym, czy czytanie jest formą podróży doskonałej – bo nieskrępowanej żadnymi ograniczeniami: ani czasu, ani przestrzeni.
Raport o książkach – „James” Percival Everett
„James” to współczesna interpretacja znanej powieści Marka Twaina „Przygody Hucka Finna”. To co różni ją od oryginału to postać narratora, którą u Percivala Everetta jest czarnoskóry niewolnik. Bo w tej historii droga do wolności wiedzie przez język.
Raport o książkach – Alexis Wright „Księga łabędzi”
Alexis Wright opowiada o życiu kobiet, które ją ukształtowały – o swojej prababci, która została wykradziona rodzicom przez białego mężczyznę, o babci, która nie czytała książek, za to czytała gwiazdy, i o matce, która wychowywała się w czasach asymilacji i nie dowierzała, kiedy jej córka zaczęła aktywnie walczyć o prawa Aborygenów.
Raport o książkach – António Lobo Antunes „Chwała Portugalii”
„Nadworny odkłamywacz historii Portugalii” - tak o António Lobo Antunesie mówi jego tłumacz i gość tego odcinka Raportu o książkach Wojciech Charchalis. Jego powieść to wielkie literackie rozliczenie portugalskiego kolonializmu i rasizmu.