Playlista: Rodzinne sprawy – sekrety, pęknięcia i to, co nas jednak trzyma razem
Czy rodzina to rzeczywiście najbliższa nam wspólnota? A może przestrzeń, w której bliskość najczęściej splata się z konfliktem, milczeniem i nieprzepracowaną przemocą? W tej playliście przyglądamy się rodzinie jako miejscu intensywnych emocji, moralnych półcieni i relacji, które jednocześnie ranią i podtrzymują przy życiu.
W „Oszustwie” Zadie Smith rodzinne i społeczne więzi oglądamy przez pryzmat zabawnej, lecz bolesnej gry pozorów, w której intymność miesza się z hipokryzją. Anne Enright w „Strzyżyku woleoczko” tworzy przejmujący, intymny portret macierzyństwa i dorastania — pełen napięć, cichych buntów i nieoczywistej miłości. „Żądło” Paula Murraya splata humor z tragedią w opowieści o rodzinie, która rozpada się pod ciężarem kryzysów, a jednocześnie desperacko próbuje się posklejać. W „Rozbitym lustrze” Mercè Rodoreda odsłania dekady rodzinnych sekretów, w których prywatne dramaty precyzyjnie odbijają historię epoki i konsekwencje ludzkich wyborów. Grażyna Plebanek w „Polach” opowiada o odkrywaniu rodzinnej tajemnicy i jej wpływie na tożsamość kolejnych pokoleń. Negar Djavadi w „Wszystkich moich rewolucjach” pokazuje rodzinę na tle migracji, rewolucji i wykorzenienia — jako przestrzeń pamięci, konfliktu i przekazywanej historii. Paul Lynch w „Pieśni proroczej” przenosi perspektywę matki w sam środek politycznej katastrofy; jej bohaterstwo polega nie na wielkich gestach, lecz na desperackiej próbie ocalenia rodziny w obliczu narastającej tyranii. Anna Burns w „Mleczarzu” opisuje opresję i przemoc, które nie przychodzą z zewnątrz — ich źródłem są rodzina, sąsiedzi i przyjaciele, a codzienność staje się polem nieustannej kontroli. Marta Hermanowicz w „Końcu” podejmuje temat dziedziczenia traumy: wnuczka przejmuje niewypowiedziany ciężar doświadczeń swojej babci, pokazując, jak przeszłość przenika teraźniejszość.
Robimy przestrzeń na rozmowę o rodzinach, w których każdy dom ma swój własny ton i własną ciszę — o bliskości, która bywa schronieniem, i o więziach, które potrafią boleć najbardziej.
Raport o książkach – Grażyna Plebanek „Pola”
O Apolonii Machczyńskiej-Świątek, przez najbliższych nazywanej Polą, napisano i powiedziano bardzo dużo. Zawsze w kontekście jej śmierci – męczeńskiej i pomnikowej. Grażyna Plebanek, pisząc książkę o swojej babce, uwolniła opowieść o jej życiu z tragicznego mitu.
Raport o książkach – FICTION/NON-FICTION – „Mleczarz” Anny Burns
„Mleczarz” Anny Burns opowiada o jednej z najbardziej krwawych dekad w historii Irlandii Północnej. To jednak nie wybuchające bomby wzbudzają największą grozę, lecz plotka. Przemoc nie przychodzi z zewnątrz, ale sprawcami opresji są najbliżsi - rodzina, sąsiedzi, przyjaciele.
Raport o książkach – „Porządni ludzie” Kinga Wyrzykowska
„Porządni ludzie” to powieść o bogatej francuskiej rodzinie, która przerywa wygodne, luksusowe życie skazując się na dobrowolną izolację w swojej pięknej posiadłości w Normandii. Tłem wielkiego rodzinnego dramatu są krwawe wydarzenia, które wstrząsnęły Francją w 2015 roku.
Raport o książkach – „Żądło” Paul Murray
„Żądło” Paula Murraya to wciągająca, obezwładniająca rozmachem saga rodzinna, powieść równie błyskotliwa i zabawna, co mroczna i szalenie smutna. To historia o tym, jak katastrofa materialna pociąga za sobą emocjonalną, a dysfunkcje rodziny stanowią zwierciadło słabości całego społeczeństwa.
Raport o książkach – „Wszystkie moje rewolucje” Négar Djavadi
„Wszystkie moje rewolucje” to opowieść o wymazywaniu czyichś śladów z historii – taki los spotyka nie tylko świeckich intelektualistów, którzy byli architektami rewolucji zagarniętej potem przez ajatollahów, ale także wszystkie irańskie kobiety.
Raport o książkach – Paul Lynch „Pieśń prorocza”
Z Paulem Lynchem spotkałam się w jego domu w Dublinie. Rozmawialiśmy o książkach, którymi się otacza, oraz o “Pieśni proroczej” – jego najnowszej powieści, nagrodzonej Bookerem. Jej główną bohaterką jest matka czwórki dzieci, której mąż znika. To jej oczami widzimy, jak Irlandia pogrąża się w tyranii.
Raport o książkach – Anne Enright „Strzyżyk woleoczko”
W tym odcinku znajdziemy się nad Morzem Irlandzkim, gdzie mieszka Anne Enright – nagrodzona Bookerem pisarka, autorka wydanej niedawno w polskim tłumaczeniu powieści „Strzyżyk woleoczko”. Od tego spotkania rozpoczynamy CYKL IRLANDZKI – serię odcinków poświęconych literaturze irlandzkiej.
Raport o książkach – Zadie Smith „Oszustwo”
„Oszustwo” to pierwsza w literackim dorobku Zadie Smith powieść historyczna, w której pisarka rekonstruuje jeden z najbardziej emocjonujących i awanturniczych procesów sądowych w dziejach Wielkiej Brytanii. Wiktoriańska Anglia to jednak lustro, w którym odbijają się współczesne demony.
Raport o książkach – Mercè Rodoreda „Rozbite lustro”
Uwielbiała Virginię Woolf, a ją uwielbiał Gabriel Garcia Marquez, który jej powieść „Diamentowy plac” uznał za najważniejsze hiszpańskie dzieło literackie od czasu wojny domowej. Nazywana jest największą katalońską pisarką XX wieku. Bohaterką tego odcinka Raportu o książkach jest Mercè Rodoreda.
Raport o książkach – Marta Hermanowicz „Koniec”
„Koniec” to opowieść o ranach, które nie chcą się zabliźnić i są rozdrapywane na ciele kolejnych pokoleń. Co się dzieje, kiedy sny ocalałej z wojennej zawieruchy babki spadają na wnuczkę? Czy można odziedziczyć traumę wojny, której się nie przeżyło? O tym rozmawiamy z autorką Martą Hermanowicz.